Evanđelje po Luki (grčki: Εὐαγγέλιον κατὰ Λουκᾶν, romanizovano: Euangélion katà Loukân), takođe nazvano jevanđelje po Luki, ili jednostavno Luka, govori o poreklu, rođenju, službi, smrti, vaskrsenju i vaznesenju Ješue (Isusa) Hrista (Mesije tj. Pomazanika). Zajedno sa Delima apostolskim, čini dvotomno delo koje naučnici nazivaju Luka-Dela; zajedno čine 27,5% Novog zaveta.
U Starom zavetu žrtvene životinje poput bikova su prinošene kao iskupljenje za greh i da simbolizuju posvećenost Bogu. Slike žrtvenih životinja služile su kao privremeno sredstvo za prikrivanje greha do konačne Ješuine (Isusove) žrtve. Lukuno jevanđelje predstavlja Ješuu (Isusa) kao žrtvu tj. Junca bez mane. Hristova smrt se često prikazuje kao žrtveni čin koji dovodi do pomirenja između Boga i čovečanstva. Iako jezik „žrtve paljenice“ možda nije eksplicitno korišćen u Lukinom jevanđelju, teme žrtve, pomirenja i oproštenja su centralne.
U Lukinom izveštaju, Ješuino (Isusovo) razapinjanje je predstavljeno kao ključni trenutak u kome se on voljno nudi za oproštenje grehova. kao žrtva paljenica – Luka 22:19-20 beleži da je Ješua (Isus) ustanovio Večeru Gospodnju, povezujući svoje telo i krv sa novim savezom:
“Zatim uze hleb, zahvali Bogu, izlomi ga i dade im, govoreći: „Ovo je moje telo, koje se daje za vas. Činite ovo meni u spomen.” Tako uze i čašu posle večere, govoreći: „Ova čaša je novi savez mojom krvlju, koja se proliva za vas.”
Ovaj trenutak označava Ješuinu (Isusovu) žrtvu kao sredstvo pomirenja i uspostavljanja novog saveza. Jevanđelje naglašava požrtvovnu prirodu Ješuine (Isusove) smrti i ulogu u pomirenju čovečanstva sa Bogom.
Lukino pisanje karakteriše književna izvrsnost, istorijski detalji i toplo, osetljivo razumevanje Ješue (Isusa) i onih oko njega. Lukine teme uključuju: prepoznavanje neznabožaca kao i Jevreja u Božjem planu; naglasak na molitvi, posebno Ješuinoj (Isusovoj) molitvi pre važnih prilika; radost zbog najave jevanđelja ili „dobre vesti“; posebna briga za ulogu žene; posebno interesovanje za siromašne i pitanja socijalne pravde; briga za grešnike; stres na porodičnom krugu; isticanje Svetog Duha; uključivanje više parabola nego bilo koje drugo Jevanđelje; i naglasak na slavljenju Boga.
Jevanđelje po Luki predstavlja Mesiju kao slugu, koji pokazuje kako se živi po Zakonima carstva. Lukin zapis započinje utvrđivanjem da su i Zaharija i Eliševa (Jelisaveta) bili besprekorni pred Svemogućim u svom poštovanju svih zapovesti u Tori – uključujući dodatne zakone primenljive samo na sveštenstvo. Ješuina pretpostavljena loza (Luka 3:23) preko njegovog očuha Jozefa ben Elija, direktnog Davidovog potomka preko Natana, označava senku nelegitimnosti pod kojom je Mesija živeo. Pretpostavljalo se da je on dete Jozefa, začeto van braka. Iako se činilo da je samo čovek među ljudima – ipak „sagradiće Hram Gospodnji“.
O Luki:
Lukas ili Luka je hrišćanski svetac kome se pripisuju Jevanđelje po Luki i Dela apostolska. Uz Marka i Mateja smatra se jednim od autora sinoptičkih jevanđelja. Umro je oko 80. godine u Tebi i vratio se u Beotiju.
Osim knjiga koje se pripisuju njegovom pisanju u kojima se ne pominje po imenu, Luka se u Novom zavetu pominje u 3 Pavlove poslanice tj. pisma: u drugoj polanici Timoteju, polanici Kološanima i poslanici Filemonu, u kojima Pavle pominje Luku kao lekara i svog prijatelja u delu širenja jevanđelja.
Prema onome što je rečeno u hrišćanskim spisima, Luka, koji je rođen u Antiohiji, bio je lekar po profesiji i Pavlov pratilac. Luka je pratio Pavla u Makedoniju, a zatim u Rim. Prema hrišćanskoj tradiciji, Luka se smatra prvim ikonografom i slikarom Mirjam (Marije) Bogorodice, Ješuine (Isusove) majke, i samog detenceta Ješue (Isusa) u njenom naručju. Luka se smatra zaštitnikom umetnika, lekara i hirurga . U hrišćanskoj ikonografiji često je simbolizovan krilatim bikom.
Srpska pravoslavna crkva kao i katolička slavi Svetog apostola i jevanđelistu Luku 18. oktobra (po Julijanskom kalendaru), odnosno 31. oktobra po Gregorijanskom kalendaru.
